ÖLÜMCÜL ENFEKSİYON: ZATÜRRE

Yazan  Dr. Alper AK | İç Hastalıkları Uzmanı Salı, 28 Kasım 2017 13:56
Öğeyi Oyla
(0 oy)

Zatürre; tıptaki adı ile pnömoni; bakteri, virüs ve parazitlerin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonudur. Akciğerde meydana gelen bu enfeksiyon, alveol adı verilen havayla dolu küçük akciğer keseciklerine iltihap hücrelerinin birikmesi ve yine bu alana kan damarlarından gelen serumun dolması şeklinde ortaya çıkar. Hastalık çoğunlukla, hastanın kendi ağız, boğaz veya sindirim kanalında bulunan mikropların akciğere ulaşmasıyla meydana gelmektedir. Normal durumda hastalığa neden olmayan bu mikroplar, vücut savunması zayıf düşmüş kişilerde zatürreye neden olur. Dolayısıyla zatürrenin oluşmasında bulaşmadan çok, kişinin vücut direncini kıran risk faktörleri rol oynar.

Zatürre; en sık görülen, en fazla ölüme neden olan hastalıklar arasındadır. Dünyada her yıl beş yaşın altında 10-12 milyon çocuk zatürre nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Ülkemizde tüm ölüm nedenleri açısından beşinci sırada, enfeksiyon hastalıkları nedenli ölümlerin ise en başında gelmektedir. Ülkemizde 1-12 aylık bebek ölümlerinin %48’i zatürre kaynaklıdır. 1-4 yaş grubunda bu oran %42’dir.

Belirtileri nelerdir?

Üşüme – titreme 

39- 40 °C’ye varan yüksek ateş 

Öksürük

Kirli, iltihaplı (yeşil, sarı, pas rengi) balgam

Birkaç gün devam eden iştahsızlık

Hâlsizlik

Eklem ve kas ağrılarını takiben kuru öksürük

Bulantı, kusma

Baş ağrısı

gibi şikâyetleri olan hastalar mutlaka doktora başvurmalıdır. Zatürre ihmal edilmemesi gereken bir sağlık sorunudur. Erken teşhis edilmesinin ve gecikmeden tedaviye başlanmasının ölümleri azalttığı bilinmektedir. Hastanın şikâyetleri zatürreyle uyumlu ise genellikle yapılan muayene ve akciğer röntgenindeki bulgularla teşhis konulabilir. Gerekirse kan ve balgam tahlilleri yapılabilir.

Korunmak için...

Zatürreden korunmak için zatürre oluşumunu kolaylaştıran olumsuz faktörler düzeltilmelidir. Bu amaçla kronik hastalıkların uygun şekilde takip ve tedavisi, stresten kaçınma, dengeli beslenme, hijyenik barınma koşullarının sağlanması, sigara ve ilaç bağımlılığının kontrolü ile ağız ve mide içeriğinin solunum yollarına kaçmasına yol açan risk faktörlerinin azaltılması gerekir.

Zatürreye yol açabilen veya kolaylaştırıcı olan grip salgınları sırasında kalabalıkla temasın azaltılması, maske kullanılması ve özellikle yüksek riskli gruba grip bulaştırabilecek kişilerin aşılanması korunma için önemlidir.

Grip virüsünün bizzat kendisi zatürreye yol açabildiği gibi diğer mikroorganizmalara bağlı zatürre türlerinin ortaya çıkmasını da kolaylaştırabilir. Gribin ağır seyrettiği ve ölümcül olduğu olgular çoğunlukla zatürrenin gribe eşlik ettiği olgulardır. Bu nedenle zatürrenin ve buna bağlı ölümlerin önlenmesi için grip salgınlarının da önlenmesi gerekmektedir. Gripten korunmak üzere aşılar geliştirilmiştir. Grip aşıları her yıl eylül ve ekim aylarında ya da en geç kasım ayında bir doz kas içine yapılmalıdır. Bu aşılar bir yıl süreyle korunma sağlar. Grip aşıları gribe yakalanma riski yüksek veya grip olduğunda gribin ağır ve ölümcül seyredebileceği kişilere uygulanmalıdır.

Zatürre hastalığının tedavisi

Zatürrenin tedavisinde genellikle antibiyotikler, bol sıvı alımı, istirahat, ağrı kesiciler ve ateş düşürücüler kullanılır. Hastaneye yatması gereken hastalarda daha farklı tedaviler gerekebilir. Çok ağır zatürre durumlarında yoğun bakımda yatış, solunum desteği uygulama zorunluluğu doğabilir. Zatürreye neden olan mikrobun belirlenmesi çoğu kez mümkün olmayabilir. Ancak zatürre tanısı koyulduktan sonra en kısa zamanda antibiyotik tedavisine başlanması gereklidir. Bu tedavide hastanın yaşı, kronik hastalıkları, zatürrenin şiddeti gibi durumlar dikkate alınmalıdır. Tedavi süresi hastalığın başlangıçtaki şiddetine, sorumlu mikroba, eşlik eden bir hastalığın olup olmamasına ve hastanın bireysel yanıtına göre değişebilir. Genellikle ateşin düşmesini takiben 5-7 gün daha antibiyotiğe devam edilmesi önerilmektedir. Ancak bazı mikrop türlerine bağlı zatürre durumlarında tedavi süresini 10-14 güne bazen 21 güne kadar uzatmak gerekebilir. 

Eğer zatürre tanısı konmuş, tedaviniz başlamış ve üzerinden 72 saat geçmiş olmasına rağmen ateşiniz düşmediyse, öksürüğünüzde ve balgam çıkarmanızda azalma olmadıysa tekrar hekime görünmelisiniz.

Bu kategoriden diğerleri: « BOĞAZ REFLÜSÜ NEDİR?