1920-1924 yılları arasında Büyük Millet Meclisi hükûmetlerinde yer alan ve ülkemizde din hizmetlerinin deruhtesinde Şeyhülislamlık müessesesiyle Diyanet İşleri Reisliği arasında köprü vazifesi gören Şer’iyye ve Evkaf Vekâletini son derece önemserim. Üstlendiği misyonu, kısa ömründe yapabildikleri yanında geleceğe yönelik tutarlı projelerini, vekâlet çerçevesinde din hizmetlerinin geleceğine yönelik beslenen ümitleri, buraya bel…
Bir önceki makalemizde müftü seçim ve tayini üzerinde dururken icazetnamelerden de söz etmiştik. Din hizmetlerinde mesleki tahsil belgesi olmaları yanında, bunların tetkik ve tasdiki işlemlerinin özellikle 1940’lı yıllarda Reisliğin en yoğun meşgalelerinden birini teşkil etmiş olması, bizi bu konuyu daha yakından ele almaya sevk etti. Meseleyi ilmî bir makale çerçevesinde…
Dinî soruların cevaplandırılması (fetva), bu hizmeti deruhte eden birimler ve bizzat ifa eden müftüler (1930’lu yılların sonuna kadar kavramın “müfti” şeklinde yazıldığını daha önce bu köşede belirtmiştik), fert ve toplum nezdinde her zaman önemli olmuştur. Bu mühim vazife sebebiyledir ki her dönemde müftü seçimine itina gösterilmiştir. Ayrıca, Osmanlı memleketlerinde olduğu…
“Diyanet Arşivi” üst başlığı altında bu köşemizde daha çok Reisliğin zor yıllarına; yani 1950 öncesi dönemine ait yazılar kaleme aldığımız malumdur. Bu makale de öyle olacaktır. Öncelikle, bu yazının özeti de sayılabilecek iki tespitte bulunmak isterim. Birincisi; nasıl ki bu ülkenin semalarında Ezan-ı Muhammedî hiçbir zaman susmamışsa kerim kitabımız Kur’an’ın…
Ülkemizin medar-ı iftiharı, dünyaca tanınan bir ilim adamı ve ilim tarihçisi olan Prof. Dr. M. Fuat Sezgin, 30 Haziran 2018 tarihinde, 94 yaşında vefat etti. Vefatı üzerine hakkında pek az faniye nasip olacak kemiyet ve keyfiyette yazılar yazıldı, konuşmalar yapıldı. Hayatı, ilmî kişiliği, özgüveni, bitmez tükenmez azim ve gayreti, eserleri,…
Çokça kurduğum bir cümledir: “Diyanet İşleri Başkanlığı, kitap telifi anlamında dinî yayın faaliyetine hemen kuruluş yılıyla başladı.” Bunu mümkün kılan hadiseyi izah sadedinde de bel verdiği Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti’nde başlatılan yayın faaliyetinin bu yeni teşkilatla devam ettirilmiş olmasına dikkat çekmişimdir. Kitap yayın faaliyetine böyle erken bir dönemde başlayan Başkanlığın…
Diyanet İşleri Başkanlığının 1950 öncesiyle ilgili araştırma yaparken Reislik yazışmaları ve Müşavere Heyeti kararlarında sıkça karşılaştığım ve ne yazık ki günümüzde artık kullanmadığımız, lügat kitaplarının sayfalarında unutulmaya terk ettiğimiz kelime, kavram, ıstılah ve terkipler beni son derece cezbetmişti. Bunları her okuyuşumda ayrı bir zevk aldım, tekrar ettikçe her biri âdeta…
Başkanlığımızın daha çok müftülükler maharetiyle icra ettiği ve kanaatimce yeteri kadar gündem teşkil etmeyen önemli hizmetlerinden biridir ihtida işlemleri. Reisliğin kuruluşundan günümüze kadar devam eden bir hizmet… Bu yazıda önce bu işlemlerin 1950 öncesi uygulamalarına ilişkin bazı notlar aktarmak, peşinden de Reisliğin ilk yıllarında cereyan etmiş bir ihtida hadisesini, tarihî…

Zor Zamanlarda Camilerimiz

Cumartesi, 31 Mart 2018 17:24
İçeriğinin farklı mecralara çekilmemesi adına, klasik bir üslupla, bu makalede anlatılmak istenen şeyi baştan ilan etmek istiyorum: Diyanet İşleri Reisliğinin ve onun ana istişare, karar ve hizmet birimi olan Müşavere Heyetinin, zor zamanların intaç ettiği her türlü olumsuzluk durumunda bile cuma namazlarının eda edilmesinin temini hususunda gösterdiği hassasiyet… Bize ayrılan…
Anlatılır ki, feth-i mübin müyesser olmuş. Muzaffer kumandan Fatih Sultan Mehmet atının üstünde şehre giriyor. Bir derviş, çağ açıp çağ kapatan Sultan’ın atının üzengisine yapışıyor: “Padişahım!” diyor; “Konstantiniyye’yi bizim dualarımız sayesinde fethettiğini unutma!” Fatih tebessüm ediyor, “Doğru söylüyorsun.” diyor; “Ama şu kılıçlarımızın hakkını da unutma!” diye ekliyor; kınından yarıya kadar…