BAĞDAT GİBİ DİYAR OLMAZ

Yazan  Süreyya Soylu Arslan | Çizen: Mihriban Eken Salı, 10 Nisan 2018 20:27
Öğeyi Oyla
(0 oy)

Bağdat, İslam Dünyası açısından büyük öneme sahip olan şehirlerden biridir.  Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış köklü bir yerleşim yeridir. Abbasi Devleti’ne başkentlik yapan Bağdat, İslam âleminin en değerli siyasi, tarihî, ticari, bilimsel ve kültürel merkezlerinden biri olarak ün kazanmıştır.  Bağdat, içinden geçen nehirleri ve evlerin mimarisi ile ’Bağdat gibi diyar olmaz’ sözünü doğrularcasına  göz alıcı bir yapıya sahiptir. Moğol işgaliyle birlikte kütüphaneleri ve birçok güzelliği tahrip olmuştur. Yine de 20. y.y.’ın son çeyreğine kadar kütüphaneleri, müzeleri ve birçok tarihi yapısı varlığını sürdürmeye devam etmiştir.

Askerî ve ticari öneminden dolayı Kanuni Sultan Süleyman, 1534’te Irakeyn Seferi sonucunda Bağdat’ı Safeviler’den alır. 1624’te Safeviler’in geçici işgaline uğrayan şehir  IV. Murat’ın Bağdat Seferi sonucunda tekrar Osmanlı ordusunca fethedilir. 1864’te Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile yeni vilayet sistemine geçildiğinde Bağdat eyaleti de,  Bağdat Vilayeti’ne dönüştürülmüştür.

Bağdat’ta, Osmanlı öncesi ve Osmanlı zamanında yapılan birçok tarihî yapı bulunmaktadır.  M.Ö. 3 ve 4. yüzyıllardan kalma Hatra Harabelerinden, Babil Antik Kentinden tutun, Abbasiler ve Selçuklular zamanında yapılan eserler, el-Kâzımiye Camii, Ebu Hanife Camii, Bağdat Kalesi gibi eserler hâlâ ayaktadır.

Osmanlı’nın Bağdat valileri Ebubekir Hazım ve Süleyman Nazif Paşa’nın kullanmış olduğu 1904-1917 model araçlar, Bağdat Tarihî Eserler müzesinde hâlâ sergilenmektedir. Sultan II. Abdülhamid Han zamanında 1903’te başlanan Bağdat Demiryolu, I. Dünya Savaşı’ndan, İngiliz işgali ve Osmanlı Devleti’nin 1918’de Bağdat’tan Mondros Antlaşması gereği çekilmesinden dolayı tamamlanamamıştır. 1914’te başlayıp 1918’e kadar devam eden savaşta tarih 29 Nisan 1916’yı gösterdiğinde Bağdat yakınlarındaki Kûtü’l-Amâre’de Osmanlı Devleti, İngilizlerin 13.000 kadar askerini esir almıştı ve o bölgede zafer elde etmişti.

I. Dünya Savaşı’na kadar Osmanlıların elinde olan Bağdat, 1917’de İngiliz kuvvetlerince işgal edildi ve 1921’de kurulan bağımsız Irak Krallığının başşehri oldu.

Bağdat, kuruluşundan beri sadece Osmanlı idaresinde kaldığı yaklaşık 400 yıl boyunca en huzurlu dönemini yaşadı.