HİCRİ TAKVİM NASIL DOĞDU?

Yazan  Musa Mert Perşembe, 06 Eylül 2018 22:56
Öğeyi Oyla
(2 oy)

Yemen Valisi Ya'la bin Ümeyye, Halife Hazreti Ömer’e bir mektup gönderdi. Mektupta yıl belirtilmemişti. Peygamber Efendimizin zamanından beri tüm yazışmalarda usul buydu. Ancak bu sefer mektubun yazıldığı ay da yazılmamıştı. Bu durum sıkıntıya sebep oldu.

Basra’da da benzer bir karışıklık meydana geldi. Basra Valisi Ebu Musa el-Eş’ari'ye son ödeme günü Şaban ayı olarak belirtilmiş bir senet getirildi. Son ödemesi Şaban ayı olmasına Şaban ayıydı ancak hangi yılın Şaban ayıydı? O yılın mı? Geçen yılın mı? Yoksa gelecek yılın mı? Tartışmalar uzadı fakat çözüm bulmak ne mümkündü!

Basra Valisi Ebu Musa el-Eş’ari, Halife Hazreti Ömer’e derhal bir mektup yazdı. Mektubunda,

— Ey Müminlerin Emiri, senden bize tarihi net olmayan mektuplar, yazılar geliyor. Yazınızı örneğin “Şaban ayı” şeklinde tarihlendiriyorsunuz. Ancak biz bu yılın Şaban ayı mı yoksa geçen yılın Şaban ayı mı olduğunu bilemiyoruz, diyerek Müslümanların da bir takviminin olması gerektiğini anlattı.

Durumun önemini kavrayan Hazreti Ömer, devlet meclisini topladı. Mecliste sahabenin ileri gelenleri yer alıyordu. Yemen Valisi Ya'la bin Ümeyye’den gelen mektup sebebiyle yaşadığı sıkıntıyı ve aynı sebeple Basra Valisi Ebu Musa’nın yaşadığı sıkıntıyı anlattı. Basra Valisi Ebu Musa’nın teklifini gündeme getirdi. Resmî olarak bir takvim belirlemelerinin artık şart olduğu konusunu açtı. Konu hakkındaki görüş ve önerilerini istedi. Teklifler değerlendirildi. Görüşme sırasında takvim olarak ay takviminin benimsenmesi meclisin ortak kararı oldu. Ancak takvim başlangıcı ne olmalıydı?

Her bir sahabi, İslam ve Müslümanlar için önemli gördükleri olayları takvimlerinin başlangıcı olarak önerdi. Öneriler arasında Kur’an’ın inmeye başladığı yıl ve Peygamberimizin vefat ettiği yıl da vardı. Hazreti Ali, Peygamber Efendimizin hicret ettiği yılı önerdi. Öneriler arasında en çok beğenilen Hazreti Ali’nin önerisi oldu. Bu öneri Hazreti Ömer’in de çok hoşuna gitti. Hakikaten hicret, İslam ve Müslümanlar için bir dönüm noktasıydı. Peygamberimizin hicret yılı olan 622 yılı, takvim başlangıcı olarak kabul edildi.

Sıra yeni takvimin birinci ayını belirlemeye gelmişti. Yeni takvim, yılın 12 ayından hangisiyle başlamalıydı? Hz. Osman’ın teklifiyle Muharrem ayı birinci ay olarak kabul edildi. Peygamber Efendimizin vefatından altı yıl sonra tespit edilen bu takvim, hicreti başlangıç olarak aldığı için o günden bugüne “Hicri Takvim” olarak anıldı. Yazışmalardaki tarihler bu takvime göre yazılır oldu.

Hicri Takvimin ayları ise şunlardır:

1. Muharrem

2. Safer

3. Rebiülevvel

4. Rebiülahir

5. Cemaziyelevvel

6. Cemaziyelahir

7. Recep

8. Şaban

9. Ramazan

10. Şevval

11. Zilkade

12. Zilhicce