Büyük mütefekkir İbn Haldun, “Kur’an, talimin esasıdır ve daha sonra hâsıl olan melekeler bu esas üzerine bina kılınır.” dedikten sonra İslam beldelerinde Müslüman çocuklar için ilk planda “Kur’an temelli” bir eğitim sisteminin benimsenmesini, bütün melekelere esas olan “bilgi”yi kavrayışın, erken yaşlarda daha iyi ve köklü olmasına bağlar. (İbn Haldun, Mukaddime,…
Kerbela… Susuz ve insandan yoksun topraklarda eza ve cefanın mihnetiyle kanını ulayan, müminlerin yürek burkan sedalarının aksini yere göğe dağıtan acı hakikat. Tarih 9 Eylül 680, hicretin 60. yılında Zilhicce ayının 8. günü umresini tamamlayarak yola çıkan Hz. Peygamber’in sevgili torunu Hz. Hüseyin Kûfe’ye gidiyordu. Abdullah b. Mutî’nin, keskin kılıçlar…

Medeniyet Krizinin Edebiyattaki İzdüşümü

Pazartesi, 06 Ağustos 2018 12:52
Osmanlılar için XVIII. yüzyıl, geride kalan Karlofça felaketinin gölgesi altında şekillenmişti. Ciddiye almadıkları, her seferinde kolayca dize getirdikleri Batı şimdi çözülmesi, anlaşılması gereken bir muamma olarak Devlet-i Aliyye’nin karşısında durmaktaydı. Özellikle III. Ahmet döneminde 1718 tarihinden itibaren atılacak olan adımlar geleneksel Osmanlı refleksinin ötesinde, Batı’yı tanımaya yönelik hareketler olarak tarihe…

Medeniyetin Kıvamı ve Kıyamı

Pazartesi, 06 Ağustos 2018 12:51
Yaklaşık 200 yıldır muasır medeniyetle köşe kapmaca oynamaktayız. Bu tuhaf manzarayı görmek için çok derin sosyoloji bilgisine sahip olmaya gerek yok. Tanzimat’ın ilanından bu yana yaşananlara bir göz atan herkes bu garabeti çabucak kavrayabilir. Neredeyse son dönem tarih maceramız, sürekli bir medeniyet kovalamacasından ibarettir denilse yeridir. Fakat nedense bir türlü…
Toplumsal hafızanın ve kültürel aktarımın sürekliliğini sağlayan, fiziki yapı itibarıyla taştan, betondan ya da topraktan ibaret olsa da kişilik sahibi olduğuna inandığımız mekânlar vardır. Mekânlara kutsallık atfedilmesi, deruni manalar yüklenmesi ekseriyetle insan-mekân ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Zira eskilerin dediği gibi, mekân insanla kaimdir… Henüz kendimize alafranga zevkler edinmediğimiz, kültür ve medeniyetimizi gayrimillî…

Gecenin Nakaratı

Salı, 03 Temmuz 2018 12:29
Bitmek üzere bir günün habercisi olan güneş, Gevale Kalesi’nin ardına çekiliyor. Işığı kızıl ve sarının en kesif tonlarında bir yansımayla evlerin pencerelerine vuruyor. Gökte asılı kalan renklerini toplamadan sessiz ve aheste öylece çekip gidiyor. Bahardan olacak ki yeşilin bamteline dokunan ışık huzmeleri, bahçedeki kadim çınarın ve köz köz olmuş meşenin…
Taşra neresidir? Taşralı kimdir? Taşrayı merkezin ve belirleyenin dışında bir yer ve duygu durumu; taşralıyı bu yerin ve duygunun taşıyıcısı olarak tespit edersek aslında merkezden, yani belirleyenden bahsetmiş olacağız. Bu kaçınılmaz simetri, taşrayı anlamayı bir yandan kolaylaştıracak bir yandan da zorlaştıracak. Zorlaştıracaktır, çünkü merkezle edilgen, alıngan bir ilişki içinde olan…

Bayram Hakkı

Perşembe, 31 May 2018 14:57
Her bayram öncesi, ramazanın son günleri zihnimde aynı cümle yankılanır: "Bayram çocuklaradır!" Anneannemin bu sözü, küçükken öyle bir yerleşmiş ki çocuk kalbime o günden sonra tüm bayramları "Neden büyüklere de bayram değil?" diye çocukça bir saflıkla sorgular olmuşum. Ta ki "Nerede o eski bayramlar?" diyecek yaşa gelene kadar. İnsanın özlem…

Umut Ne ile Yeşerir?

Cumartesi, 05 May 2018 17:44
İnsan ne ile yaşar, kadim ve ilham verici bir sorudur. Üzerine kitap yazılmışlığı da vardır, münazara yapılmışlığı da. Verilen cevaplar da hem çok sayıda hem çeşit çeşittir. İnsanın ancak mutlulukla yaşayacağına inananlar olduğu gibi onun aslında sadece sağlığa ihtiyaç duyduğunu düşünenler de vardır. Tıpkı tek ihtiyacının inanç veya sevgi veya…

Edep Makamı

Cumartesi, 05 May 2018 17:41
“Setreder ayıbını insanın hepNe güzel elbise imiş esvâb-ı edep” Sümbülzade Vehbi Efendi’nin beytinde hayat bularak insanlığı nezakete letafete hakikate çağıran edep, bütün süfli arzuların tasallutundan kurtulmuş bir bedenin ruha kayıtsız kalamamasıdır. Öyle ki bir insanın yüzünde okunan samimiyet, dilinden neşet eden nezaket, amelinde ortaya çıkan letafet, hepsi edepten hâsıl olan…