Kitap ve Hayat

Yazan  Montaigne Cumartesi, 05 May 2018 15:51
Öğeyi Oyla
(0 oy)

Ne yaparsınız bu adamlara: Yazılı olmayan lafı dinlemezler, kitaba geçmedikçe sözlere inanmazlar; gerçeğe sakallı olmadıkça kulak vermezler. Budalalıklar yazı kalıbına döküldü mü bir ciddilik kazanıyor. “Bir yerde duydum.” derseniz olmaz. “Bir yerde okudum.” diyeceksiniz. Ben insanların sözleriyle yazılarını ayırt etmediğim için konuşurken yapılan yanlışların yazarken de yapıldığını bildiğim, zamanımıza eski zaman kadar değer verdiğim için bir dostun dediklerine büyük bilginlerin sözleri kadar değer veriyorum; kitaplar kadar kendi gördüklerimden de faydalanıyorum. Onlar der ki: “Erdem, uzamakla daha büyük olmaz.” Ben de derim ki: “Gerçek, ihtiyarlamakla daha akıllı olmaz.” Hep söylerim: “Örneklerimizi yalnız yabancılardan ve kitaplardan almak budalalıktır.” Örnek bakımından zamanımız Homeros ve Platon zamanından daha az zengin değildir. Ama çoğumuzun istediği doğru söz söylemek değil, bilginlik taslamaktır. Sanki Plotin yahut Vascossan’ın dükkânından getireceğimiz tanıtlar kendi köyümüzden getireceğimiz tanıtlardan daha soyluymuş gibi. Gözümüzün önünde olup bitenleri, yararsız eklentilerden ayırıp belirtmeye, düşüncelerimizi onlar üzerinde işletip değerlerini meydana çıkarmaya gücümüz yetmiyor.

Montaigne, Denemeler, Kitap III, Bölüm XIII, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2014